IMG 3554 2  IMG 6019 filtered  Obraz 185  Obraz 133

        

Wnioski z konferencji „Obrót ziemią rolniczą w odniesieniu do chowu i hodowli zwierząt"

W dniu 25 kwietnia 2019 roku Federacja Związków Pracodawców-Dzierżawców i Właścicieli Rolnych zorganizowała w Warszawie w gmachu Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sali Wzorcownia Konferencję nt. „Obrót ziemią rolniczą w odniesieniu do chowu i hodowli zwierząt". W Konferencji uczestniczyło 140 osób przybyłych z całego kraju, a w tym reprezentanci towarowych gospodarstw rolnych, rodzinnych gospodarstw rolnych, spółdzielni produkcyjnych, przedstawiciele organizacji rolniczych, a także naukowcy, eksperci do spraw rolnictwa i zaproszeni goście. Partnerem konferencji był Krajowy Związek Pracodawców - Producentów Trzody Chlewnej.

Poniżej przedstawiamy wnioski z konferencji:

1. Specyfika ziemi rolniczej, jako podstawowego środka do produkcji żywności, przy jednocześnie rosnących potrzebach jej wykorzystania na cele nierolnicze powinna być poddana rygorystycznej kontroli tego rynku. Szczególnie istotne jest ograniczanie przeznaczenia na cele pozarolnicze najcenniejszych jakościowo gruntów rolnych. Zakres wprowadzanych ograniczeń ma wpływ na przyszły kształt ustroju rolnego. Zapoczątkowana w 2011 roku i kontynuowana obecnie likwidacja wielkotowarowych gospodarstw powstałych na gruntach Skarbu Państwa prowadzi do istotnego zmniejszenia gruntów użytkowanych przez największe gospodarstwa rolne (powyżej 300 ha), co przekłada się na pogorszenie konkurencyjności całego rolnictwa. Podobne restrykcje wprowadzone w obrocie gruntami prywatnymi prowadzą do widocznej już stagnacji w międzysąsiedzkim, a nawet w rynkowym obrocie ziemią rolną. Jednocześnie uaktywnił się obrót nierynkowy (rodzinny), który prowadzi do pogorszenia istniejącej struktury obszarowej gospodarstw rolnych. Te niekorzystne tendencje wspiera mechanizm dopłat bezpośrednich, który preferuje małe i średniej wielkości gospodarstwa rolne.

2. Wskazane jest ponowne przeanalizowanie systemu wsparcia rolnictwa, zwłaszcza płatności bezpośrednich, w tym modulacji uproszczonego systemu dla małych gospodarstw, płatności dodatkowych, płatności dla młodych rolników. Obecna konstrukcja tych przepisów powoduje stagnację, a nawet cofanie się przemian strukturalnych w rolnictwie, czego konsekwencje w pierwszej kolejności poniosą sami rolnicy. Wspieranie małych gospodarstw rodzinnych nie powinno odbywać się kosztem towarowych gospodarstw rolnych. Brak ekonomicznego uzasadnienia i stosowanie dalszych restrykcji, w tym zwiększającej się kwoty redukcji wsparcia z dopłat bezpośrednich dla dużych gospodarstw rolnych spowoduje zmniejszenie produkcji na rynek krajowy i eksportu masowej, w miarę taniej i bezpiecznej żywności. Gospodarstwa te w obliczu pozbawiania ich dopłat, które najczęściej przeznaczane są na nowe inwestycje lub modernizację starych obiektów, stopniowo będą zmuszane do wygaszania produkcji. W konsekwencji dojdzie do ich likwidacji. Małe gospodarstwa rolne przy bardzo niskiej opłacalności produkcji rolniczej nie mogą stać się znaczącym przedsiębiorcą z powodu braku dużego „zastrzyku” pieniędzy, wykwalifikowanej siły roboczej, know-how, by dorównać i stać się konkurencyjnym w kraju, jak i za granicą.

3. Najpoważniejsze negatywne zmiany dla konkurencyjności polskiego rolnictwa mogą wynikać z likwidacji towarowych gospodarstw rolnych. Proces ten dotyczy nie tylko dzierżaw na gruntach państwowych, ale także dużych gospodarstw prywatnych.

4. Kolejne ograniczenia dotyczące rynku ziemi nie powinny dotyczyć dzierżaw, które są dobrą formą gospodarowania na państwowych gruntach. Wieloletnia dzierżawa państwowych nieruchomości rolnych sprawdziła się jako efektywna forma gospodarowania i powinna być dalej kontynuowana, w tym także przez osoby prawne, a zwłaszcza spółki utworzone przez byłych pracowników Państwowych Gospodarstw Rolnych, zatrudniające setki pracowników na terenach po byłych Państwowych Gospodarstwach Rolnych. Polityka państwa powinna zadbać o utrwalenie, a nie ograniczanie roli i znaczenia towarowych dzierżawców. Dzierżawców, którzy stali się poprzez swoją skalę produkcji i jakość konkurencyjni na rynkach światowych. Te najbardziej nowoczesne, przygotowane do międzynarodowej konkurencji gospodarstwa rolne powinny być zachowane z jednej strony, jako wzór do naśladowania, a z drugiej strony jako bardzo ważny partner dla rozwijających się gospodarstw rodzinnych. Ustawa z 16 września 2011 roku „o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw” stanowiła naruszenie zasady trwałości umów dzierżawnych. Uważamy za zasadne, że należy znaleźć rozsądny kompromis, który umożliwi wycofanie się z restrykcji wobec wielkotowarowych dzierżawców Zasobu i pozwoli im na nowych warunkach kontynuowanie umów dzierżawnych. Patrząc z ekonomicznego punktu widzenia tylko długoletnie dzierżawy Skarbu Państwa pozwolą na dalsze inwestowanie w ziemię, w ludzi w nich zatrudnionych, w maszyny i nowoczesne technologie. Dzierżawa przedłużona tylko na rok czy dwa będzie wyłącznie okresem stagnacji i wygaszania produkcji. Przedmiotowe wnioski korelują z dotychczasowymi postulatami Federacji w kwestii konieczności uregulowania dzierżawy w odrębnym akcie prawnym tj. ustawy o dzierżawie rolniczej, a także oczekiwanego kierunku nowelizacji ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa zmierzającym do utworzenia ośrodków produkcji rolniczej.

5. W kwestii zbywania i nabywania udziałów lub akcji, zapisy ustawy należy uznać za zbyt daleko posuniętą ingerencję w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Gorsze traktowanie przy nabywaniu nieruchomości rolnych spółdzielni produkcji rolnej, czy spółek z udziałem byłych pracowników Państwowych Gospodarstwach Rolnych, które zapewniają prowadzenie racjonalnej gospodarki rolnej, nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego, merytorycznego, a przede wszystkim ekonomicznego. W tym kontekście zmian na znaczeniu zyskuje także postulat o udzieleniu możliwości rozporządzania udziałami i akcjami na rzecz innego wspólnika lub akcjonariusza tej samej spółki lub grupy kapitałowej.

6. Docelowy model rolnictwa w Polsce, oparty tylko na funkcjonowaniu gospodarstw rodzinnych jest rozwiązaniem nieuzasadnionym ekonomicznie. Tworzenie iluzji zbudowania w Polsce hermetycznego rolnictwa rodzinnego może okazać się bardzo kosztowne, a ponadto doprowadzić w konsekwencji do osłabienia pozycji konkurencyjnej polskiego rolnictwa. Proces powiększenia rokujących indywidualnych gospodarstw rolnych i związany z tym przepływ gruntów nie powinien odbywać się kosztem likwidacji nowoczesnych, zintegrowanych i konkurencyjnych towarowych gospodarstw dla których fundamentem działalności jest stabilna dzierżawa od Skarbu Państwa.

7. Ziemia rolnicza dla chowu i hodowli zwierząt gospodarskich jest nieodzownym czynnikiem do ich utrzymania i zrównoważonego rozwoju, To doskonały przykład współzależności dwóch wartości: gleby potrzebnej do produkcji roślinnej i zwierząt hodowlanych, które przetwarzają w znacznej mierze zbiory pozyskane z pól. Połączenie tych dwóch elementów zapewnia nam bezpieczeństwo żywnościowe kraju, a także eksport. Opłacalność produkcji roślinno-zwierzęcej to bogactwo kraju. Niestety polskie prawo rolne po raz kolejny zapisami w ustawach pozbawia duże gospodarstwa towarowe areału ziemi, co w konsekwencji powoduje znaczne ograniczanie produkcji, w tym zwierzęcej. Krótkotrwałe przedłużanie dzierżawionej ziemi Skarbu Państwa (2-3 lata) pozbawia hodowców możliwości dalszego rozwoju stad hodowlanych, zmuszając do ich likwidacji. Skutki tego są chociażby widoczne w dramatycznym spadku pogłowia trzody chlewnej w Polsce w ostatnich latach. Konieczność spełnienia wymogów ustawy o nawozach i nawożeniu, dyrektywy azotanowej, czy dobrostanu zwierząt, jak i ciągła poprawa efektywności w produkcji zwierzęcej może się odbyć wyłącznie przy zapewnieniu odpowiedniej ilości gruntów tym gospodarstwom, a nie ich ograniczaniu.

8. Procesy koncentracji produkcji zwierzęcej wśród najważniejszych producentów na świecie są znacznie bardziej zaawansowane niż w Polsce. Przyczyn tego stanu rzeczy należy szukać w zbyt wolnym wzroście liczby rozwojowych stad, złej strukturze pogłowia zwierząt w Polsce i braku dogodnych warunków do budowy/rozbudowy rozwojowych ferm. Bez odpowiednich regulacji prawnych i wsparcia finansowego rozwój ferm hodowlanych w Polsce będzie niemożliwy.

9. Ziemia rolnicza jest ograniczonym i w dużym zakresie nieodnawialnym zasobem przyrodniczym, produkcyjnym i kulturowym. Rola ziemi uprawnej uległa znacznej zmianie w wyniku rozwoju gospodarczego, postępu technicznego i przemian strukturalnych na wsi. Znaczenie jej jest nadal ogromne dla bezpieczeństwa żywnościowego, środowiskowego i społecznego naszego kraju. Dlatego dobre prawo rolne powinno w pierwszej kolejności zabezpieczać przed dokonywaniem wyłączeń dobrej klasy gleby spod produkcji rolniczej, a także sprzyjać jej właściwemu wykorzystaniu ze szczególnym uwzględnieniem zrównoważonego rozwoju produkcji rolnej, w tym chowu i hodowli zwierząt.

 

Odsłon artykułów:
1654628

Aktualności

Starsze...

Strefy ASF

kliknij na obrazku ↓

Strefy ASFźródło: https://www.wetgiw.gov.pl/asf/mapa/

Ostatnie notowania

kliknij na obrazku ↓
2018 MRiRW
 

Pobierz zasady bioasekuracji

kliknij na obrazku ↓

biosaekuracja okladka